Пасанова Зинакан

Пасанова Зинакан занимается литературным творчеством более 30 лет. С 1998 по 2016 года выпустила 9 поэтических и прозаических сборников.
Особенностью ее произведений — создание кыргызских женских образов . Внутренний мир кыргызских женщин, их терпимость, великодушие, материнская любовь и борьба с невзгодами жизни и непобедимость.
З.Пасанова является членом Национального союза писателей Кыргызстана, лауретом литературной премии имени Жолон Мамытова, победительница конкурса Национальной комиссии государственного языка Кыргызской Республики и Министерства культуры КР, международного фонда Ага Хан.

 

Отрывок из произведения «Томаяк издеген бакыт» (аңгеме)

Паашаны алыстан эле тааныдым. Шаардын чок ортосунда эле ъйд\к-съйд\к болуп туташ салынган, кайсынысы \й, кайсынысы чаркар, кайсынысы даараткана экенин ажыраткыс жепирейген барак \йлърд\н биринин жыгач тепкичинде олтуруптур. Жалгызсыраган т\р\ бар. Мен издеген кыздын ъз\ экенин ж\ръг\м туйду. Ошентсе да «Пааша!» деп абайлап \н салдым. Ал «Мен!» дегенсип жалт карады.

Эё биринчи эле кызылы жок кубакай ъё\нъ жарашпас чоё къздър\н кърд\м. Каректери кълъкъ жапкан булак къз\ндъй каралжын тартып, тереёинен жылт-жулт этип от к\йът. Чилдикиндей арык моюну жакасынан илмейиёки чыгып турат. Кыз турпатындагы бул ашык-кемдикке карабай ыманы ысык экен. Бирок, манжалары жок тумтуйган колун къз\м т\шкъндъ , къздър\мд\ ала качып жаттым.

– Апаё кайда? Атаёчы? Алар базардан качан келишет? /йдъ ъз\ё жалгыз эле калдыёбы? Жакшы кыз турбайсыёбы? – деп съзгъ алдым аны.

Пааша менен с\йлъшкънчъ къздър\н\н нуру  тынымсыз ъзгър\п турганына  таё кала бердим. Бая эле жамгырга жуулган тоо карагатындай капкара болуп мълт\ръгън каректерин бир толкун жайпап ъткъндън кийин балыр т\спълдънъ т\шт\, кайра толкуганда чълдъг\ закымдай тунарыёкы жылуу нур каптады. Ъз\нъ кушум т\ш\п турганын сездиби, кыз къздър\н ж\лж\йтъ жумуп, акырын сурады:

– Мен сизге жомок айтып берейинби?

– Айта гой,-дедим къп деле этибар албай. Жомокко жакын курагы эмеспи. Паашанын каректери эми жалбырттап к\йгън саргыч отторго толуп чыкты. Кыз апкаруусун баскысы келгендей къздър\н с\з\лтъ жумуп ачты эле, жайнаган оттор ъч\п, тынч деёиздин бетиндей тунжурап калыптыр. Ал оюн кое тургансып, бир-эки тепкичке ъйдълъп чыгып туруп, тикесинен туруп турду. Ошондо экъъб\зд\н боюбуз тепе-теё боло т\шт\. Баятан бери ж\ръг\мд\ заарканткан колдорун эми кърбъй коюшка аргам калган жок. Эки колунун манжаларынан бирден гана съъмъй\ бар экен. Алар да съъмъйгъ окшобойт, тумтуйган эле кызыл эт. Бул колдордун жаны бар экенине ишениш кыйын эле. Бирок, Пааша эки съъмъй\н лыпылдатып кыймылдатып, мойнуна узун чоймо менен асылган тери баштыгынын сыдырмасын сыдырды да бир барак кагазды алып чыкты. Ошондон кийин гана жомогун баштады:

– Илгери-илгери… бар заманда, жок заманда бир томаяк жашаптыр. Анын алакандай гана кичине жери бар экен. (Кыз мага баягы  баштыгынан алып чыккан кагазды кърсът\п койду. Мен аны томаяктын жери деп т\ш\нд\м). Коёшусу сук бай ошол жерге къз артып ж\р\п жарымын зордукка салып тартып алат. (Пааша баракты б\ктъд\). Дагы бир к\н\ бечара томаяк уктап калса калган жарымын дагы уурдап алат. (Кагаз дагы б\ктълд\). Аз гана жери калган кедей мукурап ойлонуп олтуруп: «Эми ушунчаны  иштетип кандай пайда тапмак элем, андан къръ сатып жиберип, кийинип алайын»,- дейт да бир бъл\г\н сатып, анын акчасына къйнък, ът\к, чапан  алат. (Кыз баракты нарыдан бери б\ктъп-б\ктъп, къйнък, кайра аны бузуп узун этек чапан, андан кийин узун кончтуу ът\к жасап жиберди. Алардын баарын мага кърсът\п б\ткъндън кийин жомогун андан ары улады). Акыры калган жерин бир кемеге баалап алмашып, ага олтуруп алып деёизге чыгат. (Кагаз кыргактары кайрылган, палубасы шоёкойгон кемеге айланды). Башы оогон жакка с\з\п баратса, деёиз каракчылары кол салат. Кемесин талкалашып, ъз\н сууга ыргытып жиберишет. Ълд\м-талдым дегенде жээкке жетсе, кемесинин сыныктары кумда жатыптыр. Томаяк алардан олтургуч жасап олтуруп алат. (Пааша търт бурчтуу, търт буту бар кагаз олтургучту къз ачып жумгуча жасап койду). Олтура берип тажаганда аны бузуп, бир кишилик чакан кайык жасайт да, дагы деёизге жънъйт. (Олтургуч кайыкка айланды). Томаяк кайыгын айдап кете берет, кете берет… Арып-чарчап ълъй\н дегенде суунун т\б\нън жылтыраган нерсени кър\п калат. /ч к\н, \ч т\н чумкуп жатып, баягыны зорго алып чыгат. Караса сокудай болгон жакут таш экен. Аны сатып, аябай байып кетет. Ошентип, байлыкка жетишип жыргап-куунап жашап калат».

Кыз жомокту ушунчалык берилип айткандыктан мен да кызыгына батып кетипмин. Эки съъмъй\ менен жасаган кагаз оюнчуктарына жаш баладай таёыркаганым андан бетер. Эсимди зорго жыйып: «Азамат!»-деп чын ниетимден мактаганча шаштым. Пааша: «Али кызыгы алдыда»,- дегенсип кебелген жок. Кагаз кайыкты бузуп дагы башканы жасап кирди. Анысы ичи чуёкур кутуча болуп чыкты. Кутучаны алаканына кондура мага сунуп: «Жомокту уктуёуз, кърд\ё\з, эми акысын тълъё\з?»-деди.

Муну к\тпъгънд\ктън оозумдан съз\м т\ш\п, оюн-чынга айландыра к\л\м\ш болдум. Кыз къздър\н кътъргън жок. Каректерин жарым жартылай жапкан узун кирпиктери гана дир-дир этет. Кубакай бетинин оту алоолонуп жанып чыгыптыр. Ээгиндеги чуёкурчасын да азыр байкадым. Ал ътъ чымырканып бир нерсени к\т\п жаткансыды. Алакандары да къшъръ сунулуп турду. Шашып-бушуп чънтъг\мдъг\ 50 сомду алып чыгып кутучага акырын салып койдум. Кантээр экен деп \ндъбъй турам. Пааша акчаны кызыга тиктеди. Анан бели сына элек жап-жаёы 50 сомдук купулуна толгондой къздър\н балбылдатып мага ыраазы боло карап алды. Мойнуна чоймо менен илинген баштыгынын сыдырмасын сыдырып акчаны салмакчы боло, кайра сонуркап кармагылады. Баштыгы толо акча экен. Ушаланган, эскирген он тыйындык, эл\\ тыйындык, бир сомдук кагаздар ж\рът.

– Эмне кыласыё аларды чогултуп? – деп сурадым.

Пааша кыйлага \ндъгън жок. Мен да кыстабадым. Баланын да сыры болот эмеспи. Кайра башка съзгъ бурганы жатсам кыз \н катып калды:

– Акчаны къп чогултуп жакшына-а кол сатып алам. Анан балдар «колуёдан коркобуз» деп качышпай оюнга кошуп калышат.

Ж\ръг\м\ чаян чагып алгансып «тыз» эте т\шт\. «А» дешке алым жок туруп калдым.

 

1 Звезда2 Звезды3 Звезды4 Звезды5 Звезд (15 оценок, среднее: 1,87 из 5)

Загрузка...